Taşıma Sözleşmesinin Akdedilmesi Ve Uygulanması
Taşıma sözleşmesi bir sevk mektubunun düzenlenmesi ile gerçekleştirilir. Bu mektubun yokluğu usule aykırı oluşu veya kaybolması bu sözleşme hükümlerine tabi olacak olan taşıma sözleşmesinin varlığı ve geçerliliğini ortadan kaldırmamaktadır.
Sevk mektubu üç nüsha halinde düzenlenerek gönderici ve ankara nakliyat taşımacı tarafından imzalanmaktadır. Sevk mektubunun düzenlendiği ülkedeki yasaları izin verdiği takdirde, bu imzalar matbaada basılabilir veya onların yerine gönderici ve taşımacının mühürleri kullanılabilir. Birinci suret göndericiye verilir. İkinci yükle beraber gider. Üçüncüsü ise taşımacı tarafından saklanmaktadır. evden eve nakliyat Taşınacak yüklerin başka taşıtlara yüklenmesi gerektiği bunların ayrı çeşit yükler olduğu veya ayrı partilere bölünmesi durumunda gönderici veya taşımacı her çeşit ve parti yük için ayrı bir sevk mektubu isteme hakkına sahiptir.
Sevk mektubu1; sevk mektubu tarihi ve düzenleme yeri, göndericinin adı ve adresi, taşımacının isim ve adresi, yükün yükleme yeri, tarihi ve teslim için belirlenen yer, yükün gönderildiği kişinin isim ve adresi, yükün özelliğinin tarifi, ambalaj şekli ve tehlikeli yükler söz konusu olduğunda bunların herkesçe anlaşılacak şekilde tarifi gibi bilgilerin yanı sıra, taşınan eşyanın bedeli ve bunların özel marka ve sayıları, yükün brüt ağırlığı veya başka bir şekilde ifade edilmiş ise miktarı, taşıma ücretleri (taşıma bedeli, ek giderler, gümrük resimleri ve mukavelenin akdinden teslime kadar yapılan ödemeler.), gümrük ve diğer formaliteler için gerekli talimatlar ile aksine olabilecek herhangi bir hükme bakılmaksızın taşımanın bu taşıma sözleşme hükümlerine tabi olduğunu bildirir not şeklinde bilgileri içermektedir. Bu sözü edilen bilgiler yazılması zorunlu olan bilgilerdir. Yazılması zorunlu olan bilgilerin dışında yazılması gerekli olmayan fakat yazılması tavsiye ankara evden eve nakliyat firması arasında tavsiye edilen bilgiler de sevk mektubunda yer alabilmektedir.
Aktarmaya izin verilmediğini belirten not, göndericinin ödemeyi kabul ettiği ödemeler, yükün tesliminde yapılacak ödentilerin miktarı, yük değerinin beyanı ve tesliminde özel faizi temsil eden miktar, yükün sigorta edilmesine dair göndericinin alıcıya vereceği direktif, taşımanın tamamlanması için anlaşmaya varılmış zaman süresi ile evden eve nakliyat taşımacıya verilen belgelerin listesi yazılması zorunlu olmayan bilgilerdir. Sözleşmenin tarafları, yarar gördükleri diğer hususları da sevk mektubuna yazabilmektedirler.
Gönderici, sevk mektubunda yazılması gereken zorunlu ya da zorunlu olmayan bilgilerin hatalı veya yetersiz oluşundan dolayı taşımacının uğrayacağı zarar, hasar ve yaptığı ödemelerden sorumlu olmaktadır.
Sevk mektubunun düzenlenmesini sağlamak veya daha başka hususların içine yazılması amacıyla göndericinin vereceği her türlü diğer hususlar ve talimatlar da göndericinin sorumluluğunda olmaktadır. Nakliyat ankara Sevk mektubunda bulunması gereken bilgiler göndericinin talebi üzerine taşımacı tarafından sevk mektubuna kaydedilmesi durumunda söz konusu eylem gönderici adına yapılmış sayılmaktadır.
Sevk mektubu Aksine olabilecek herhangi bir hükme bakılmaksızın taşımanın bu taşıma sözleşme hükümlerine tabi olduğunu bildirir not şeklinde bir beyanı içermiyor ise bu ihmal yüzünden malın kullanma hakkına sahip kişinin bu ihmalden dolayı uğradığı zarar hasar ve yapıldığı ödemelerden taşımacı sorumludur.
Taşımacı nakliyat ankara yükü teslim aldığı sırada; parça sayısı ve bunların üzerindeki marka ve numaralar bakımından sevk mektubundaki beyanların doğruluğu ile yükün ve bunların ambalajının görünürdeki durumunu kontrol etmek zorundadır.
Taşımacının gerekli kontrol ve denetimleri yapması mümkün değil ise taşımacı sevk mektubuna çekincesini gerekçesi ile birlikte yazması gerekmektedir. Aynı şekilde yükün ve ambalajların görünürdeki durumu ile ilgili yazacağı çekincenin gerekçelerini de belirtecektir. Çekinceler, gönderici sevk mektubunda bu çekincelere bağlı kalacağını açıkça kabul etmiş olmadıkça gönderici açısından bağlayıcı olmamaktadır.
Gönderici, yükün brüt ağırlığını veya bunların başka türlü ifade edilmiş miktarlarını kontrol etmesini taşımacıdan isteme hakkına sahiptir. Ayrıca parçaların kontrol edilmesini de isteyebilir. Evden eve Taşımacı kontrol giderlerini isteme hakkına sahiptir. Kontrollerin sonuçlarının sevk mektubuna yazılması gerekmektedir.
Sevk mektubu taşıma mukavelesinin akdine mukavelenin koşullarına ve yüklerin taşımacı tarafından kabulüne karine* teşkil etmektedir. Sevk mektubunda taşımacı firmaları arasında nakliyat ankara tarafından beyan edilmiş bir çekincenin bulunmaması durumunda aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu sayılarının marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğu varsayılmaktadır.
Gönderici kişilere malzemeye ve diğer yüklere gelecek zarar ziyan ve hasardan yükün kusurlu olarak ambalajlanmasından kaynaklanan masraflardan taşımacıya karşı sorumludur. Ancak yükün kabulünde kusur açık seçik ise ve taşımacı tarafından biliniyor ise bu hususta bir çekince beyanında bulunmamış ise bu hüküm uygulanmamaktadır.
Maliarın tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerine yerine getirilmesi için gönderici gerekli belgeleri sevk mektubunda eklemek yahut ta taşımacıya vermek ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlamak zorundadır.
Taşımacının bu belgelerle verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini incelemek zorunluluğu bulunmamaktadır. Gönderici bu gibi belgelerin bulunmaması yetersiz olması veya usule aykırı oluşundan doğacak zarar ziyan ve hasardan taşımacıya karşı sorumludur. Ancak taşımacının hatası veya ihmali görülen durumlarda bu sorumluluk ortadan kalkmaktadır.
Sevk mektubunda belirtilen bu mektuba ekli veya kendilerine verilen belgelerin kaybından veya hatalı kullanılmasından doğacak sonuçlardan taşımacı, komisyoncu gibi aynı derecede sorumludur. Taşımacının ödeyeceği tazminat yükün kaybolması halinde ödenecek tazminatı geçememektedir.
Gönderici özellikle taşımayı durdurmasını teslimin yapılacağı yeri değiştirmesini ve ya sevk mektubunda gösterilen alıcıdan başkasına teslim etmesini istemek suretiyle yüke tasarruf etmek hakkına sahiptir. Sevk mektubunun ikinci nüshası alıcıya verildiği veya alıcı hakkını kullandığı zaman göndericinin tasarruf hakkı ortadan kalkmaktadır. ankara nakliyat O andan itibaren taşımacı alıcının vereceği talimatları yerine getirmekle yükümlüdür. Gönderici tarafından sevk mektubuna sevk mektubunun düzenlenmesinin ardından tasarruf hakkının alıcıya ait olduğu yazılmış ise, sevk mektubunun düzenlenmesinden sonra tasarruf hakkı alıcıya ait olmaktadır.
Tasarruf hakkını kullandığı sırada alıcı yükün diğer bir kişiye teslimini taşımacıdan talep etmiş ise bu diğer kişi başka alıcılar gösterme hakkına sahip değildir.
Tasarruf hakkını kullanılabilmesi için gönderici veya bu hakkı kullanmak isteyen alıcı taşımacıya verilen yeni talimatın bulunduğu sevk mektubunu sunmuş ve bu talimatı yerine getirmenin gerektirdiği bütün masraf zarar ve ziyanı ödemiş olması, koşuluna bağlıdır. Ek olarak verilecek talimat; söz konusu talimatın yerine getirilmesi onları yerine getirecek kişinin eline geçtiği mümkün olmalı ve taşımacının normal işlerine engel olmamanın yanı sıra gönderilen diğer yüklerin gönderici veya alıcılarına zarar vermemesi gerekmektedir. Diğer taraftan alıcı veya gönderici tarafından verilecek talimat, taşınan yükün bölünmesine yol açmamalıdır.
Yukarıda sayılan nedenlerden dolayı taşımacı aldığı talimatı yerine getirmez ise bu talimatı kendine veren kişiye derhal bilgi vermesi gerekmektedir. Taşımacı verilen talimatı taşımacı yerine getirmemiş veyahut ta bunları sevk mektubunun birinci nüshasını istemeden yerine getirmiş ise bu olaydan oluşacak zarar ve ziyan için istekte bulunma hakkına sahip kişiye karşı sorumlu olmaktadır.
Yükün teslim için belirtilen yere varışından sonra alıcı, makbuz karşılığında kendisine sevk mektubunun ikinci nüshasını ve yükü teslim etmesini istemek hakkına sahiptir. Yükün kaybolduğu saptanır veya anlaşılan veya CMR sözleşmesinde öngörülen zamanın bitiminden sonra ulaşmaz ise taşıma sözleşmesinden doğan hakları, alıcı kendi adına taşımacı ya karşı kullanmak hakkına sahiptir.
CMR sözleşmesi ile kendisine sağlanan haklardan yararlanan alıcı, sevk mektubundan doğan ödemeleri ödemekle yükümlülüğünü üstlenmektedir. Fakat bu konuda bir anlaşmazlık söz konusu olduğunda taşımacı, alıcı tarafından teminat gösterilmedikçe yükü teslim etmek zorunda değildir.
Taşınmakta olan eşya teslim yerine varmadan önce sözleşmeyi sevk mektubunda öngörülen koşullara göre uygulamak herhangi bir nedenle olanaksız hale gelirse, taşımacı yüke tasarruf etme hakkına sahip olan kişiden talimat istemek zorundadır. Koşullar yükün sevk mektubunda öngörülenlerden farklı bir şekilde taşınmasına olanak sağlıyor ise ve taşımacı yüke tasarruf etme hakkına sahip kişiden uygun bir zaman içinde talimat alamamış ise, yüke tasarruf etme hakkına sahip kişinin yararlarına en uygun görülen önlemleri almakla yükümlü olmaktadır.
Yükün teslim yerine varışından sonra koşullar bunların teslimine engellendiği durumlarda taşımacının göndericiden talimat istemesi gerekmektedir. Alıcının yükü kabul etmemesi halinde, gönderici sevk mektubunun birinci nüshasını vermeden yük üzerinde tasarruf hakkını kullanabilmektedir. Alıcı yükü kabul etmemesine rağmen taşımacıya göndericiden aksine talimat gelmedikçe bunların teslimini talep edebilmektedir. Alıcının haklarını kullanarak yükün başka bir kişiye teslimine dair talimat vermesinden sonra bunların teslimini engelleyici koşullar ortaya çıkması halinde, alıcı gönderici alıcının eşyanın teslimini istediği üçüncü şahıs ise alıcı olarak değerlendirilmektedir.
Taşımacının talimat talebinde bulunurken yaptığı ödemelerle bu talimatı yerine getirmenin gerektirdiği masrafları geri alma hakkı bulunmaktadır. Bu masrafları geri alabilmesi için masrafların taşımacının kendi kusur ve ihmali yüzünden yapılmamış olması gerekmektedir.
Yukarıda bahsedilen taşımacı yükü onları tasarruf etme hakkına sahip olan kişi hesabına derhal boşaltılabilmekte, bu işlemle birlikte taşıma işi sona ermiş sayılmaktadır. Boşaltmanın ardından taşımacı malı bu hakka sahip kişi adına koruma altına alır. Taşımacı taşıdığı ve üzerinde tasarruf hakkını kullanması zorunlu olduğu eşyaları üçüncü bir kişiye verebilmektedir. Taşımacı böyle bir durumda sadece malın verileceği üçüncü şahısların seçiminde basiretli davranmak yükümlülüğü dışında başka hiçbir sorumluluğa sahip olmamaktadır.
Taşınan eşyanın çabuk bozulabilir veya çürüyebilir cinsten bir eşya olması durumunda yahut ta depolama masrafları kabul edilebilir bir düzeyin üzerinde ise taşımacı yüke tasarruf etme hakkına sahip kişiden talimat beklemeden onları satabilmektedir. Ayrıca makul bir süre bitiminde bu malları tasarruf etme hakkına sahip kişiden üstesinden gelebileceği aksine talimat almamış ise başka durumlarda da malın satışını gerçekleştirebilmektedir.
Eğer mallar bu nedenlerle satılmış ise, satıştan elde edilen para yüke ait ödemeler çıktıktan sonra geriye kalan kısmı bunları tasarruf etme hakkına sahip kişiye verilmektedir. Bu ödemeler satıştan elde edilen paradan fazla ise taşımacı aradaki farkı tahsil etme hakkına sahiptir. Satış halinde takip edilecek usul, malların satıldığı yerin kanun ve geleneklerine göre saptanmaktadır.